Ev sahibi kiraya zam yapmadan sözleşmeyi feshedebilir mi sorusu özellikle yıllı kira artışı dönemine en çok araştırılar sorulardandır. Kira sözleşmelerinde artışın üst sınırı daima Tüketici Fiyat Endeksi tarafından belirlenmektedir. Bu oranlar yıllık enflasyon göz önüne alınarak belirlenir. Bu oranın üzerinde kira artışı yapılamamakta ancak bu oranın altında kira artışı yapılabilmektedir. Eğer ev sahibi istemezse hiç artış yapmayabilir.
Kira sözleşmesi feshi tek taraflı gerçekleştirilmek isteniyorsa bu durum mutlaka haklı sebeplere dayanmalıdır. Eğer iki taraf da sözleşmenin feshini isterse bu durumda işler daha da kolaylaşır. Yasal kira artışları kira sözleşmelerinde belirlenen kira artışlıdır ve iki taraf da bu kira artışına uymakla yükümlüdür. Ancak bu tamamen serbest olmak değildir. Tarafların yenilenen kira döneminde uygulanacak kira belenine dair anlaşmaları bir önceki kira yılındaki on iki aylık oranun ortalamasına göre değişmektedir. TÜFE her yıl bu oranları açıklamakta ve artışlar buna göre gerçekleşmektedir.
Kira artışına uymayan kiracıların tahliye edilmesi talep edilebilmektedir. Kiraya veren taraf bu yasal hakka sahiptir. Bu durumda kiraya veren taraf icra takibi sayesinde sözleşmeye uygun kira farkını talep edebilmektedir. Ayrıca bunun haricinde tahliye davası açarak eksik ödenen kira belleri adına kiracının evden çıkmasını sağlayabilirler. Bu süreçlerin sonunda ise kiraya veren taraf hem eksik ödemesini geri alabilirken hem de kira artışına uymayan kiracıları evden hukuksal yollarla çıkarabilirler.
Kira Sözleşmesi İptali
Kira sözleşmesi iptali pek çok nedenden dolayı gerçekleşebilir. Ev sahipleri kiracıları evden çıkarmak istiyorsa bunu kiranın geç ödenmesi ya da kira sözleşmesine aykırılık gibi geçerli nedenlere dayandırmalıdır. Kiracının kira bedelini ödememesi durumu, ev sahibiyle aralarında yapılan sözleşmeye göre sözleşmeye aykırılık meydana getirir.
Kira sözleşmesi feshetme şartları kiracının sözleşmeye aykırı davranışlarıyla doğar. Kiraya sözleşmesine aykırı durumlardan bazıları şöyle sıralanabilir:
- Kiracının kirayı eksik ödemesi ya da zamanında ödememesi
- Kiracının evin yapısına zarar verecek eylemlerde bulunması
- Kiracının sorumluluğunda olan aidatın ödenmemesi
Ayrıca ev sahibi, kiraya verdiği evi kendisi ya da ailesi için kullanmak adına kiracıyı evden çıkararak sözleşmeyi feshedebilir. Ev sahipleri, kiraya verdikleri evi kendileri için kullanmak istiyorlarsa bunu mahkemeye deliller eşliğinde sunmalıdır. Evi kullanma ihtiyacı şu durumlarda geçerlidir:
- Ev sahibi evi kendisi ya da eşi için kullanmak istiyorsa
- Altsoyu (çocuk, torun vb) için kullanmak istiyorsa
- Üstsoy (anne, baba, büyükanne vb) için kullanmak istiyorsa
- Yasal olarak bakmakla yükümlü olduğu kişi ya da kişilerin kullanımına açacaksa
Bu nedenleri gerekçe göstererek evin tahliye edilmesi sağlanmaktadır. Ancak işlemler hukuksal süreçlere uyarak ilerler.
Kira Sözleşmesi Sona Erdirme
Kira sözleşmesi sona erdirme sürecinde dikkat edilmesi gereken pek çok nokta vardır. Eğer kira sözleşmesinin sona etmesi söz konusuysa ev sahipleri kiracılara ihtarname göndermelidir. Bu süre içinde kiracılar yeni bir yere taşınmak için işlemlerini tamamlayabilir. Ancak sözleşmeye aykırı durumlar nedeniyle sözleşme sona erdirilecekse bu durumda farklı işlemler uygulanır.
Ev sahibi sözleşme fesih hakkı eğer kiracılar sözleşmeyi ihlal eden davranışlarda bulunuyorsa ortaya çıkar. Ev sahipleri sözleşmeye aykırı durumlara ilişkin deliller eşliğinde taşınmazın yer aldığı bölgedeki mahkemeye başvururlar. Mahkemenin yoğunluk durumuna göre evin tahliye süreci de uzayıp kısalabilmektedir.
Ev sahipleri mutlaka delillerle birlikte mahkemeye başvurmalıdır. Başvuru dilekçesi de usule uygun hazırlanmalıdır. Aksi durumda mahkeme talebi reddedebilir. Doğru şekilde mahkemeye başvurabilmek için ev sahipleri kendi haklarından haberdar olmalıdır. Gerekiyorsa bir avukattan yardım alınarak da mahkemeye başvurmak mümkündür.
Ev Sahibi Kiracıyı Mahkemesiz Çıkarabilir Mi?