Kiracılar ve ev sahipleri sözleşme yenilerken ya da sözleşme maddeleri belirlerken ev sahibi kiracıya zam yaparken hangi kurallara uymalıdır konusu hakkında sık sık araştırma yapmaktadırlar. Kira sözleşmeleri kiracı ve ev sahibi arasında en tartışmalı olan unsurlardan biridir. Ev sahiplerinin kiraya daha fazla zam yapmak istediğinde kiracıların hakları ve nelere dikkat etmesi gerektiği önemlidir.
Kira artış kuralları yasalar çerçevesinde belirli sınırlar koyularak belirlenmiştir. Ev sahibi kiraya fazla zam yapmak isterse kiracı ne yapmalı gibi sorular, uygulamada en sık karşılaşılan sorular arasında yer alıyor. Kiracıların ve ev sahiplerinin haklarını bilmesi, bu süreci daha kolay ve anlaşılır bir hale getirmektedir.
Kira artışları yıllık enflasyon oranına ve yasal sınırlara göre gerçekleşebilen bir durumdur. Ev sahipleri kendi kafalarına göre artık yapamaz ve yapmak istedikleri zaman mutlaka yasalara uygun olarak yapmalıdırlar.
Kiracılar mevcut kira sözleşmelerinin şartlarını derinlemesine incelemelidirler. Kira sözleşmelerinde kira zam oranları hakkında bir madde yer alıyorsa buna uyulmalı, yer almıyorsa o durumda yasal oranlar içinde zam yapmak zorundadır. Türkiye’de kira zam oranları belli bir tavan sınıra sahiptir ve bu sınır Tüketici Fiyat Endeksi oranıyla bağdaşır.
Kira Artış Oranı
Kira artış oranı yıllık olarak alınan enflasyon oranı sonucu açıklanmakta ve buna göre kiraya zam yapılmaktadır. Eğer ev sahipleri belirlenen sınırın üzerinde zam yapmak isterse, kiracıların ev sahipleriyle iletişim kurması önemlidir. Zam oranının yasal olarak belirlenen orandan daha yüksek olduğunu belirterek kira hakkında daha net bir konuşma gerçekleşmelidir.
Eğer olumsuz dönüş alınırsa bu durumda kiracılar bulundukları bölgede yer alan tüketici hakları derneğine ya da noter aracılığıyla işlemlere başvuru yapabilirler. Ayrıca fazla oyalanmadan hukuki destek almaları gerekir. Kiracılar kendi haklarını bilmeli ve buna göre hareket etmelidirler.
Ev sahibi kira zammı yapma konusunda elbette hak sahibidir ve yasal sınırlara uyacak şekilde zam yapabilir. Ancak uygulamada karşılaşılan yaygın sorunlardan biri, zamların belirlenen oranların üzerinde gerçekleştirilmek istenmesidir. Bu nedenle hem kiracıların hem de ev sahibinin hakkını korumak adına zam yaparken üst kira sınırına dikkat edilmesi önemlidir.
Eğer ev sahipleri kiraya fazladan zam yapmak istiyorsa öncelikle kira sözleşmesinin durumu kontrol edilmelidir. 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun’da yer aldığı üzere bazı kurallara dikkat edilmelidir. Kiraya verilen taşınmazın yıllık artış oranları TÜİK’in belirlediği yıllık Üretici Fiyat Endeksi oranına göre sınırlandırılmaktadır. Bu oran yıllık olarak %25’i aşmamaktadır. Ev sahipleri kiracıya %50 ya da %100 zam yapamaz.
Yasal Kira Artışı
Yasal kira artışı yapmak, yasal sınırlar içerisinde kalındığı müddetçe mümkündür. Eğer ev sahipleri daha fazla zam yapmak isterse öncelikle yapmak istediği zam oranının yasal artış sınırları içinde olup olmadığı kontrol edilmelidir. Yasal sınırlar açılmışsa bu durumda kiracılar farklı yollara başvurabilir.
Bunlardan ilki duruma ilişkin Tüketici Hakem Heyeti’ne yazılı itirazda bulunmaktır. Heyet tarafından tüketicinin talepleri değerlendirilerek ev sahibinin zam oranının yasal sınırlar içinde olup olmadığı kontrol edilir. Orana bağlı olarak kira zammı hesaplama işlemleri kiracılar tarafından da bilinmelidir. Heyet incelemelerinden sonra başvurunun tamamlanması için zam teklifi ve kira sözleşmesi de hazırlanmalıdır.
Yasal süreçlerin haricinde kiracıların haklarını daha net ve güçlü bir şekilde savunabilmesi için mutlaka destek almaları önemlidir. Belgelerin doğru bir şekilde hazırlanması ve sürecin kusursuz işleyebilmesi için uzman hukuki danışman ya da avukatlarla çalışılması tavsiye edilmektedir.
Kira Artış Oranı Hangi Veriye Göre Hesaplanır?