Emlakçıya verilen kapora geri alınabilir mi sorusu, emlakçıya verilmiş kaporalar ve ev almaktan vazgeçme konusunda en çok merak edilen konudur. Türk Borçlar Kanunu’nda kapora net sınırlarla belirlenmemektedir. Ancak uygulamada sıklıkla karşılaşılan durumlardan biri olması nedeniyle kendine cayma parası ya da bağlanma parası gibi sıfatlarla yer bulur. Kapora iadesinin yapılıp yapılmayacağı sözleşmeye göre şekillenen bir unsurdur. TBK madde 177’ye göre sözleşme sırasında ödenen para, aksi bir kararlaştırma söz konusu değilse bağlanma parası olarak sayılmakta ve alıcı evi almaktan vazgeçerse kapora iadesi sağlanır. Ancak cayma parası olarak ödenmişse alıcı evi almaktan vazgeçerse verdiği kaporayı kaybeder.
Emlakçı kapora iadesi de benzer şekilde işler ancak burada emlakçının güvenilir olması çok önemlidir. Kapora, mal ya da hizmetin kiralanması ya da satın alınması için asıl ödeme gerçekleşmeden önce satıcıya ödenen teminattır. Taraflar arası güvence sağlamak için önem taşır.
TBK madde 177’de bağlanma parası, TBK madde 178’de ize cayma parası olarak düzenlenmektedir. Asıl sözleşme geçersiz olduğunda kapora sözleşmesi de geçersiz sayılmakta, alınan kapora ise sebepsiz zenginleşme hükümlerince iade olunmalıdır.
Emlakçıya Kapora Vermek
Emlakçıya kapora vermek emlak şirketiyle iş yapıldığında gerçekleşen bir durumdur. Yasadaki maddelere göre gayrimenkul satışlarında yazılı sözleşme ya da noter onayı yoksa ödenen kapora tutarı yasal olarak “sebepsiz zenginleşme” sayılmaktadır. Bu durumda kaporanın iadesinin yapılması gerekir.
Emlakçı kapora sözleşmesi dikkatle hazırlanmalıdır. Çünkü bu sözleşme kaporanın ne için verildiğini hukuki şekilde ispatlayan sözleşmelerdendir. Mal ya da mülkün alım satım ve kiralamasında tarafların karşılıklı anlaşmasını göstermek ve bağlanma parasını güvenceye almak için bu sözleşme yapılmaktadır.
Kaporanın alınma nedenleri arasında şunlar yer alır:
- Alıcının gayrimenkulü rezerve edip satıcının o evi başka birine satmayacağı ya da kiralamayacağı üzerine yapılan anlaşmayı temsil eder. Güvence niteliği taşımaktadır.
- Türk Borçlar Kanunu’na göre sözleşmede aksi yazmıyorsa verilen para asıl satış bedelinden düşülmektedir.
- Sözleşmede aksi bir durum belirtilmemişse kapora bir cayma bedeli olarak geçmez. Satış gerçekleşmezse kaporanın alıcıya geri iade esilmesi gerekmektedir. Fakat sözleşmede cezai işlem şartı yer alıyorsa bu durum değişebilir.
Kapora Geri Alma Şartları
Kapora geri alma şartları kapora sözleşmesinin maddelerine göre değişse de aksi belirtilmediği durumda bağlanma parası olarak geçtiğinden kapora iadesi yapılmalıdır. Kapora şu durumlarda iade edilir:
- Gayrimenkul ya da araç alımında noter ya da tapu gibi yasal şartları tamamlamadan verilen kaporalar hukuken geçersiz sayılmakta ve iade edilmektedir.
- Satıcı satıştan vazgeçerse ya da alıcı vazgeçerse ödenen kapora geri verilmelidir.
- Satıcı ya da emlakçı hileli bir yola başvurursa veya hizmet hakkında yanlış bilgiler vermişse kapora geri iade edilmelidir.
- Mdenen kapora bedeli kanunen yalnızca sözleşmenin yapıldığını kanıtlayan bağlanma parası sayıldığı durumlarda iade edilir. Eğer sözleşmede vazgeçme durumunda cayma tazminatı olarak geçmiyorsa iade edilir.
Emlakçı kaporayı geri vermezse ödenen miktar yasal yollarla geri alınabilmektedir. Gayrimenkul satışlarında kanunen geçerli sözleşme olmadığı müddetçe alınan kaporalar sebepsiz zenginleşme sayılmaktadır.
Kaporayı geri almak için atılabilecek adımlar şunlardır:
- Emlakçı ya da mülk sahibine noter aracılığıyla yazılı ihtarname göndererek kapora iadesi talep edilebilir.
- Ödeme kesinlikle banka yoluyla yapılmalıdır. Açılamaya kapora olduğu belirtilmelidir ve buna ilişkin yazışmaların ekran görüntüleriyle durum belgelendirilmelidir. Elden verilen kaporaların ispatı çok zor olduğundan hukuksal süreç güç hale gelebilir.
- Ödenen miktar yasal sınırları aşmamamışsa Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden ya da e-Devlet üzerinden Hakem Heyeti’ne başvuruda bulunulabilir.
- Eğer yine de kapora geri verilmezse bu durumda Tüketici Mahkemesi aracılığıyla dava açılabilir.
Kapora Verilen Evin Satışından Vazgeçilirse Para Geri Alınabilir Mi?