Mülk alım satımlarında en çok merak edilen sorulardan biri, kapora verilen evin satışından vazgeçilirse para geri alınabilir mi sorusudur. Kapora ödendikten sonra iki taraftan biri fikrini değiştirip satın alma işleminden vazgeçebilmektedir. Paranın geri alınabilmesi için sadece kaporanın ödendiği dekonta bakmak yeterli kalmaz, aynı zamanda taraflar arası yapılan anlaşmanın içeriğine de bakmak önem arz eder. Taşınmaz satışları resmi şekilde gerçekleştirilmelidir. Tarafların kendi aralarında yaptığı imzalı adli yazılı belgeler evin devrini talep etmek için pek çok durumda yeterli olmaz. Bu sözleşmenin yanında geçersiz sözleşme ile yapılan ödemelerin geri alınması mümkündür.
Kapora geri alınır mı sorusunun sevabı bazı durumlar için evettir. Kapora, TBK’da bağımsız ödeme olarak düzenlenmez. Pek çok kategoriye ayrılmış şekilde düzenlenmiştir. Kaporanın pek çok niteliği olabilir ve bu nitelikler şunlardır:
- Güvence amacıyla yapılan ödeme
- Cayma parası
- Bağlama parası
- Emlak bedeli
- Ön ödeme ya da avans
Türk Borçlar Kanunu madde 177’e göre sözleşme yapılırken ödenen para, sözleşme ya da yerel adet bulunmadıkça bağlanma parası olarak geçmektedir. Bu bedel esas alacak bedelinden düşürülmektedir. TBK madde 178’deki cayma parası ayrı bir şekilde kararlaştırılmalıdır. Bu durumda güncel hükümleri takip etmek çok önemlidir.
Kapora İadesi
Kapora iadesi TBK’da belirtilen durumlara göre şekillenmektedir. Satışın gerçekleşmediği durumlarda alıcının ödediği paranın hukuki dayanağı ortadan kalkacağı için kapora iadesi yapılmalıdır. Özellikle taşınmaz satışlarında yapılan anlamalar resmi olarak gerçekleştirilmemişse, satıcının belgede “kapora iadesi yapılmaz” gibi eklemeleri geçersiz sayılır.
Ev satışından vazgeçme durumu çok da nadir bir şey değildir. Satın almaktan ya da satçaktan vazgeçen kişiler normal şartlarda kapora iadesini gerçekleştirmelidirler. Kapora iadesi değerlendirmesi yapılırken şu unsurlara dikkat edilmelidir:
- Dekont açıklamasında ne yazdığı
- Paranın kime ödendiği
- Satıcının vazgeçtiğinin ispatı
- İki tarafın kapora sözleşmesi imzalayıp imzalamadığı
- Emlak işletmesinin satıcı adına para alma yetkisinin bulunup bulunmadığı
- Satışın resmi bir şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği
Satıcının satıştan açıkça vazgeçtiğini gösteren konuşma ve mesajlar, evin tekrar ilana koyulmasını ya da taşınmazın başka birine satılması, iade taleplerinin ispatı niteliğindedir.
Ev Kaporası Geri Alma
Ev kaporası geri alma çok farklı durumlarda merak edilen konulardan biridir. Örneğin alıcının vazgeçmesi, konut kredisi çıkmaması gibi durumlarda kapora yanar mı ya da geri alınır mı gibi pek çok soru sorulmaktadır. Alıcının vazgeçmesi durumunda ödenen para her durumda satıcıda kalmaz. Paranın tutulması için geçerli olan hukuki sebep bulunması gerekir. Ödemenin cayma parası olduğu açık bir şekilde belirtilmişse parayı ödeyen kişinin cayması durumunda bedelin satıcıda kalması söz konusudur. Eğer kapora bağlanma parası olarak verildiyse iade edilmelidir.
Satıştan vazgeçince kapora her durumda yanmaz. Özellikle kapora yatırılmadan önce taraflar arasında yapılan anlaşma çok ama çok önemlidir Bu paranın emlak bedeli mi, cayma parası mı yoksa bağlanma parası mı olduğuna dikkat edilmelidir. Mutlaka kapora sözleşmesi okunmalı ve ona göre imza atılmalıdır.
Eğer para emlakçıya ödenmişse bu durumda kimin adına alındığı mutlaka belirtilmelidir. Emlakçının satıcı tarafından yetkilendirilmiş olması, ödemenin satıcıya geçmesi ve makbuz önem taşır. Kapora ve emlak komisyonları birbirinden farklıdır ve ayrı ayrı ele alınmaktadır.
Emlakçıya kapora ödemesi yaparken dikkat edilmesi gereken durumlar:
- İptal ve iade hükümleri
- Taşınmaz ticareti yetki belgesinin olup olmadığı
- Kapora makbuzu ve banka hesabının sahibi
- Paranın satıcıya aktarıldığı gösteren kayıtlar
- Alıcıyla yapılan hizmet belgesi
Ev Alırken Kapora Verirken Nelere Dikkat Edilmelidir?