Ev sahipleri ile kiracılar arasında gündem olan konulardan biri ev sahibi kendim oturacağım diye kiracıyı çıkarabilir mi sorusudur. Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan maddelere göre bu durum mümkündür, ancak bazı şartların karşılanması gerekmektedir. Yargıtay da pek çok kararında bu konu hakkında detaylı şartları bildirmiştir.
İhtiyaç nedeniyle tahliye edilmek istenen evi mutlaka ev sahibi kullanmalıdır. Kiracı sözleşme gereğince kendine düşen borç ve kirayı düzenli bir şekilde ödeyip sözleşmeye tamamen uysa bile ev sahibi kiracıyı bazı şartlar dahilinde evden çıkarabilmektedir. Bunun için aranan şartlar yaslarla net bir şekilde belirtilmiştir.
Ev sahibinin kiracıyı ihtiyaç nedeniyle evden çıkarabilmesi için gerekli şartlar şunlardır:
- Ev sahibi ihtiyaç nedeniyle evi tahliye etmek istiyorsa bu durumda evi kendisinin kullanacağını kanıtlamalıdır.
- Ayrıca ev sahibi evi eşi için de kullanmak isteyebilir.
- Ev sahipleri evi alt soyu, üst soyu ya da bakmakla yükümlü olduğu kişiler varsa onların kullanımı için tahliye edebilir.
Ev Sahibinin Kullanım Hakkı
Ev sahibinin kullanım hakkı nedeniyle kiracıları evden çıkarması için de bazı şartlara uyması gerekmektedir. Ev sahibi evi kendisi, eşi, çocukları, alt ya da üst soyu için kullanacaksa bunun devamlı bir durum olması gerekmektedir. Hakim, ev sahibinin gereksinimini gerçek bulduğu takdirde kiracının evden tahliye edilmesi mümkün olur.
Tahliye davası açmak adına ev sahipleri öncelikle hangi sebeplerden dolayı bunu istediğini mahkemeye iletmelidir. Kullanım ihtiyacı için açılan tahliye davalarında mutlaka ev, belirlenen şartlara uygun kişilerin kullanımına açılmalıdır. Belirli süreli konut kiralama durumunda sürenin sonundan itibaren bir ay içerisinde konut ihtiyacı nedeniyle bu dava açılabilmektedir. En geç bir yıl içerisinde çekilen ihtarname, davanın yıl sonuna değin açılabilmesi için hak tanımaktadır. Ev sahipleri ihtiyaçlarını kanuna uygun olarak kanıtlarsa kiracıyı tahliye edebilmektedir.
Ev sahiplerinin gereksinimi nedeniyle kiracısını tahliye ettirdiği konutu 3 yıl boyunca bir başkasına kiraya verememektedir. Buna “yeniden kiralama yasağı” adı verilmektedir. Türk Borçlar Kanunu madde 355’te yer alan yasalara göre bu durum garanti altına alınmıştır. Buradaki yasalara göre ev sahibi gereksinim nedeniyle evin boşaltılmasını sağladığında haklı neden olmaksızın evi üç sene boyunca eski kiracısından başka kimseye kiraya verememektedir.
TBK Tahliye Şartları
TBK tahliye şartları ev sahipleri tarafından karşılandığı müddetçe kiracıların evden tahliye edilmesi mümkün hale gelmektedir. Ancak kiracılar ve ev sahipleri kendi aralarında anlaşarak kira dönemi bitimini beklemeden ya da dava açmadan karşılıklı sözleşmeyi feshederek de tahliye işlemlerini başlatabilirler.
Belirli süreli konut kirası çerçevesinde sürenin sonundan itibaren bir ay içinde konut ihtiyacı sebebiyle tahliye davasının açılması gerekmektedir. Süre geçmişse yıldan yıla yenilenme gerçekleşeceği için yenilenen her yıl sonundan itibaren ihtiyaç devam ediyorsa dava açılabilmektedir.
Konut kirası belirsiz süreli olarak yapılmışsa bu durumda kiraya veren taraf Türk Borçlar Kanunu’nda kira sözleşmesine yönelik düzenlenen genel hükümlere göre fesih dönemi için belirlenen tarihten itibaren bir ay içinde fava açarak sözleşmeyi feshedilebilir. Konut kirası bu durumda, taşınmaz kirası olduğu için Türk Borçlar Kanunu madde 329 uygulanır. Bu kanı-unda altı aylık fesih dönemi sonu için üç ay öncesinden yapılacak olan bildirimle fesih söz konusu olmaktadır. Bu tarihten itibaren bir ay içinde dava açmak gerekmektedir.
Eğer evden henüz sözleşmesi bitmemiş kiracı çıkarılmak isteniyorsa dava yoluna başvurmak mümkün olduğu gibi kiracıyla konuşup anlaşmak da mümkündür. Durumunu samimi bir şekilde kiracısına ileten ev sahipleri kiracılara belli bir müddet verip evi tahliye etmelerini, sözleşmeyi karşılık feshetmelerini isteyebilir. Ancak anlaşma sağlanamazsa dava açmak daha mantıklı olacaktır.
Tapu Devri Sonrası Kira Sözleşmesi Geçerli Olur Mu?