Emlak sektöründe kiracılar ve ev sahiplerini ilgilendiren pek çok mesele için yasalar çerçevesinde bazı sınırlar çizilmiştir. Ev sahibi kiracıdan ek ücret talep edebilir mi? Ev sahibi kiracıdan ek ücret talep edebilir mi sorusu, uygulamada karşılaşılan sıkıntıları yansıtmaktadır. Ev sahiplerinin fazladan ücret talep etmesi, kira sözleşmesi ve kira hukuku çerçevesinde dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi gereken konular arasındadır.
Türkiye’de kira artışları, sözleşmede yazan maddelerle ve kanundaki maddelerle belirlenmektedir. Ara zamlar yıl ortasında fazladan ücret talep edilmesine ya da sözleşmede yer verilmeyen ek ödeme taleplerine neden olabilmektedir. Ancak bunların hukuki dayanağı ya da geçerliliği yoktur.
Ev sahibi ek ücret isteyebilir mi sorusunun cevabı en için ücret talep edildiğine göre değişmektedir. Ev sahipleri fazladan para istemişse bunun ne için istendiği incelenmelidir. Bu para kira artışı mı, giderler mi yoksa aidatla mı ilgili diye anlaşılmalıdır. Eğer sözleşme dışı talep ediliyorsa bu da ayrı bir şekilde incelenmelidir.
Kira Dışında Ücret Talebi
Kira dışında ücret talebi zaman zaman ev sahipleri tarafından üretilen bahaneler doğrultusunda kiracıdan talep edilmektedir. Türkiye’de konut ve işyeri kiralarındaki artış oranları düzenli olarak TÜİK tarafından belirlenir ve bu oranlar TÜFE’nin 12 aylık ortalamasıyla belirlenmektedir. Bu kurallara ve yasalara rağmen ev sahipleri enflasyonun çok artmasını, kiracının maaşına gelen zammı ya da evin kirasının artırılmasını talep ederek ek ücret isteyebilirler. Bu istekler yıl içindeki ikinci artışı kapsamıyorsa ya da TÜFE oranlarının üzerinde ücretlere tabiyse bu talepler sözleşme dönemi gelmeden yapılamaz.
Kiracıdan ek ödeme talebi istenmişse ve kiracı bunu kabul etmemişse bu durumda kiracı haksız sayılmamaktadır. Özellikle talep edilen miktar TÜFE oranından fazlaysa kabul edilmemesi normaldir.
Bazı durumlarda ev sahipleri bakım, aidat, tadilat gibi nedenlerden dolayı para talep edebilmektedir. Önemli olan şu ayrımları yapabilmektir:
- Apartman aidatları ve ortak giderler, liracının kullanımına bağlı olan giderler olduğu için kiracı tarafından ödenir. Binanın dış cephesinin mantosu, kolon güçlendirme işlemleri gibi değer artıran masraflar ev sahiplerine aittir.
Ev sahipleri kendi mallarını uzun vadede daha değerli bir hale getirmek için büyük yenilemelerin ücretini kiracılardan talep edemezler. Evin içinde yer alan demirbaşların değişimi, doğalgaz tesisatı gibi tesisatların değişimi ve onarımı ev sahiplerine aittir. Küçük onarımlar ise (yanan ampul, kırık cam vb) kiracılara ait masraflar arasındadır.
Kira Hukuku
Kira hukuku konusunda pek çok düzenleme yer alsa da uygulamada yaşanan sorunlar hala deva etmektedir. Özellikle depozitonun amacı dışında kullanımı gibi durumlarda devamlı ev sahipleri ile kiracılar arasında anlaşmazlıklar yaşanmaktadır. Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan düzenlemelere göre çatılı işyeri ve konut kiralamalarında depozito bedelleri en fazla 3 aylık kira bedeli kadar olmakta ve bankaya yatırılmalıdır. Banka hesabı vadeli bir hesap olmakla birlikte bir diğer tarafın izni olmadan öteki taraf buradan para çekemez ya da depozitoyu kullanamaz.
Kiracı masrafları da bu kanunlar çerçevesinde belirlenmiştir. Ev sahipleri bazı durumlarda sözleşmede yer almayan ve elden ödenen ücretler talep edebilmektedirler. Kiracılar kira ödemeleri dahil ev sahibine yatırılan tüm paraları banka aracılığıyla yapmalıdır. Çünkü elden verilen ücretlerin ev sahibine iletildiğine ilişkin ellerinde bir kanıt olmazsa, kötü niyetli ev sahiplerinin iftiralarına maruz kalabilirler.
Eğer ev sahipleri kiracılardan para talep ederse kiracılar öncelikle bu ücretin kira sözleşmesine uygun olup olmadığına mutlaka göz atmalıdır. İstenilen tutarın özellikle banka yoluyla ödenip ödenmeyeceğini de göz önünde bulundurmalıdır.
Kiracı Evde Hasar Bırakırsa Ne Olur? tıklayın!