Konut kiralamalarında uygulamada fazlasıyla karşılaşılan pek çok soru vardır. Bunlardan biri de kiracı evde tadilat yaptırabilir mi sorusudur. Kiracılar oturdukları eve müdahale edip edemeyeceği ya da hangi sınırlar içinde dahil olabileceği araştırılan bir konudur. Kiracılar yaşadıkları alanı daha kullanışlı ve daha konforlu bir hale getirmek içn bazı işlemler yaptırmak isteyebilirler. Bu durumda ev sahipleri iler iletişimde olmak çok önemlidir.
Ev sahipleri taşınmazın fiziki yapısının korunarak değer kaybı oluşmaması için izinsiz değişiklik yapılmasını kabul etmeyebilirler. Bu, ev sahiplerinin en doğal hakkıdır. Kiracı tadilat yapabilir mi sorusunun cevabı evet olsa dahi bu sınırlı bir konudur. Özellikle ev sahibinin izni olmadan evde yapısal değişiklikler yapılmamalıdır.
Türk Borçlar Kanunu’na bakıldığında temel kurallardan biri kiracının kiralanan evi özenle kullanması gerektiğidir. Kiracı evi kullanma hakkına sahiptir fakat malik olmadığından her değişikliği kendi başına gerçekleştiremez. Geri alınabilen ufak düzenlemeler taşınmazın yapısını etkilemez. Ancak kalıcı ve evin yapısını etkileye tadilatlar üzerine hak sahibi değillerdir. Örneğin su tesisatına, elektrik tesisatına müdahale edilmesi ya da mutfağın değiştirilmesi gibi unsurlar da bu kapsama girer.
Kiracının Tadilat Hakkı
Kiracının tadilat hakkı olsa da bunu hangi kapsamda gerçekleştirdiği önemlidir. Ufak değişiklikler sorun olmasa da evin yapısını etkileyen durumlar önem arz eder. Kiralık evde tadilat gerçekleştirmek hukuken tümüyle yasak değildir. Ana nokta yapılacak işlemlerin taşınmazın kullanımına göre mi yapıldığı yoksa yapısını mı değiştirdiğidir. Basit ve geri alınabilen düzenlemeler mülkün temel unsurları üzerinde etkili değildir. Fakat sabit tesisatların yenilenmesi, fayans değişimi gibi durumlarda ev sahibinin bilgisi dışında hareket edilmemelidir. Kalıcı sonuçlara neden olan tadilatların ev sahibine haber verilmeden kiracı tarafından yapılması hukuki anlamda riskli bir adımdır.
Kiralık evde tadilat gerçekleştirmeden önce bu tadilatın boyutları ve etin temel duruma etki edip etmeyeceği mutlaka hesaplanmalıdır. Ev içi ufak ve geri alınabilir düzenlemeler sorun değildir ancak evin tesisatı ya da yapısını etkileyen durumlarda ev sahiplerine haber vermek ve danışmak önemlidir.
Ev sahiplerinin tadilat hakları da kiracılı evde sınırsız değildir. Ev sahipleri kendilerine ait olan evde değişiklik yapmak isteseler dahi bu durumun kiracıların kullanım hakkını etkilememelidir. Özellikle tadilat süreci boyunca evin yaşanılamaz bir hale gelmesi önemli bir sorundur. Eğer evin ciddi bir tadilata ihtiyacı varsa bu durumda kiracılar evin tadilatı nedeniyle tahliye edilip tadilat bitiminde tekrar oturmaya devam edebilirler.
Ev Sahibinden İzin Almadan Tadilat
Ev sahibinden izin almadan tadilat yapmak büyük hukuki sonuçları da beraberinde getirmektedir. Ev sahibinden mutlaka izin alınması gereken tadilatlara dikkat etmek gerekir. Taşınmasın yapısal durumu, değeri ya da tesisat sistemlerini etkileyen durumlarda ev sahibinden açık bir şekilde rıza almak gerekir. Bu onayın yazılı olması durumu garanti altına almak için önemlidir.
Kiracı tadilat kuralları konusunda ne kadar bilgi sahibi olursa, ev sahibiyle yaşanacak anlaşmazlıkların o kadar önüne geçilir. Ev sahibinden izin alınması gereken bazı durumlar şöyle sıralanabilir:
- Oda düzeninin değiştirilmesi
- Duvarların kırılması
- Sabit dolapların yenilenmesi ya da değiştirilmesi
- Seramik değişimi
- Su tesisatına müdahale
- Zemin kaplamalarının ya da banyo fayanslarının tamamen değiştirilmesi
Bu gibi durumlarda ev sahibinin sadece sözlü izniyle kalınmamalı, yazılı olarak da izni alınmalıdır. Yazılı izinler ev sahiplerinin tadilata izin verdiklerini göstermelerinin yanı sıra masrafın paylaşılması gibi durumlar için de son derece önemli bir belgedir. Ev sahiplerinin izni alınmadan gerçekleşen yapısal değişiklikler durumunda kiracılar sözleşmeye aykırı davranmış sayılır ve hukuki sürece neden olabilir.
Kira Kontratı Olmadan Ev Kiralanırsa Ne Olur?