Ev kiralarken depozito neden alınır sorusu ilk kez ev kiralayacak olanlar arasında merak konusu olduğu gibi ev sahiplerinin de merak ettiği konulardan biridir. Güvence bedeli olarak biline depozitolar kira sözleşmelerinin bir parçasıdır. Eğer ev sahibi kiracının evi hor kullanması gibi nedenlerden dolayı bir zarara uğrarsa, zararın bedeli bu depozitodan kesilmektedir.
Depozito nedir sorusu kiralama sürecinde en çok araştırılar soru başlıkları arasında yer alıyor. Türk Borçlar Kanunu madde 342’ye göre konut ve çatılı işyeri kiralarında bazı sınırlamalara yer verilmektedir. Depozito, evin zarar görmesi durumunda bu zararın karşılanması için alınan miktardır. Yani ev sahipleri bu parayı kendi isteklerine göre harcayamaz ya da kesinti yapamaz.
Türk Borçlar Kanunu madde 342’ye göre kiralarda depozitonun kıymetli evrak ya da para olarak verilmesi kararlaştırılmaktadır. Bu karar doğrultusunda kiracı belirlenen parayı kirayı verenin onayı olmadan çekemeyeceği vadeli bir hesaba yatırmaktadır. Kıymetli evraklarsa bir bankaya depo olarak vermektedir. Bankaya yatırılan bedel ev sahibi ve kiracının rızası ya da icra takibinin kesin hale gelmesiyle taraflardan birine teslim edilmektedir.
Depozito Ne İşe Yarar
Depozito ne işe yarar ya da neden vadeli hesaba yatırılır gibi sorular iki tarafın da zaman zaman aklını karıştırabilmektedir. Depozitonun vadeli hesaba yatırılması üzerine yapılan bu düzenleme eskiden mevcut değildi. Bu nedenle depozitolar ev sahiplerine elden teslim edilirdi. Ancak 818 sayılı TBK maddesindeki Yargıtay uygulamasında kiraya veren kişinin kendisine elden teslim edilen depozito miktarının enflasyon nedeniyle erimesi sonucu iyi niyet kuralları gereği önlem alınmasına karar verilmiştir. Depozito miktarı ortalama faiz getiren bir banka hesabına yatırılmakta ve depozito iadesinde faizden de sorumlu olduğuna karar verilmiştir. Ancak uygulamaya bakıldığında bu miktar hala bankaya yatırılmamakta ve elden teslim edilmekte, bunun sonucu olarak da farklı sorunlarla karşılaşılabilmektedir.
Kira depozitosu ödenirken mutlaka banka hesabına yatırılmaya özen gösterilmelidir. Çünkü ileride yaşanabilecek bir anlaşmazlık sonucu kötü niyetli ev sahipleri bu paranın ödenmediğini öne sürebilir ve kiracının elinde kanıt yoksa bu durumda daha büyük sorunlar meydana gelebilir. Ayrıca izin olmadan para çekilemeyen banka hesabına yatırılan depozito sayesinde ev sahibi bu miktarı keyfi olsa bile harcayamamaktadır.
Ev Kiralama Depozito Şartları
Ev kiralama depozito şartları ev kiralarken dikkat edilmesi gereken bir durumdur. Ev sahipleri kendi kendilerine yüksek miktarda depozito miktarı belirleyememektedir. Türk Borçlar Kanunu madde 342’de konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinde depozito miktarını sınırlandırmıştır ve bir depozito bedeli üç aylık kira bedelinden fazla olamaz. Kira sözleşmelerinde kararlaştırılan depozito miktarı üç aylık kira bedelini aşarsa fazla miktar geçersiz olarak kabul edilir.
Depozito bedellerindeki üç aylık kira sınırlaması ve bankaya yatırılarak paranın faiz getirmesi sayesinde bu faiz geliri de anaparaya eklenerek teminat olarak kabul edilir. Depozitonun yabancı para olarak yatırılması da mümkündür. Bu durumda da üst sınır üç aylık kira bedelidir.
Depozito iadesi yapılırken yatırılan paraya eklenen faiz de kiracıya geri ödenmelidir. Kiraya verenin depozitoyu iade etmemesi ya da kesinti yaparak parayı vermesi, kiracıların sık sık karşılaştığı durumlar arasında yer almaktadır. Kesintide kiracının rızası yoksa bu durumda kesin bir icra takibi sonucu depozitodan kesinti yapılabilir.
Eğer kiracının hor kullanımından kaynaklı olarak mülk zarar görmüşse bu durumda mülkün yeniden onarılıp eski haline getirilebilmesi için depozitodan belli bir miktar kesinti yapılabilir. Ancak gerçekten kötü kullanım sonucu oluşan durumlarda depozitodan kesinti yapılabilir. Doğal kullanım nedeniyle duvar boyasının solması, sararması gibi nedenlerden ötürü kesinti yapılamaz.