Ev kiralayacak insanların en çok kafasını kurcalayan konulardan biri ev sahibi kiracıdan ek depozito isteyebilir mi sorusudur. Ev sahipleri evlerini kiraya verirken yasal haklarından yararlanarak depozito talep edebilirler. Fakat depozito ev sahibinin keyfine göre karar verebileceği bir şey değildir. Yasal olarak belirlenen kurallara uymak zorundadırlar.
TBK depozito hakkında bazı sınırlamalara ve kurallara sahiptir. Depozito, kira sözleşmesi yapılırken kiracılardan talep edilmektedir. Ev sahipleri bunu kendi mülklerini güvence altına almak için istemektedirler. Depozitolar ev sahipleri için bir gelir ya da kiracı için gider olarak algılanmamalıdır.
Kiracılar evden çıkarken evi teslim aldıkları haliyle ev sahiplerine geri teslim etmelidirler. Eğer kiracılar eve zarar vermişse bu durumda zararı karşılamak için gereken miktar depozitodan kesilir. Eğer eve verilen zararın miktarı depozito miktarının azsa bu durumda geri kalan para kiracıya geri iade edilir. Eğer durum tam tersiyse kiracıdan gerekli miktar talep edilebilir. Bunlar karşılıklı anlaşmayla birlikte belirlenir ve ev sahipleri depozitodan düşecekleri miktarı kendi kendilerine karar veremezler.
Depozito Şartları
Depozito şartları Türk Borçlar Kanunu’nda açıkça belirtilmektedir. Ev sahipleri alacakları depozito miktarını yasalar çerçevesinde belirlemelidirler. Bazen bazı ev sahipleri hiç depozito talep etmeyebilir.
Yasalar çerçevesinde depozito teminat bedeli 3 aylık kira toplamından fazla olmamalıdır. Sınırı aşılan depozitolar yasal hak olmaktan çıkar ve kiracı talep edilen bedeni ödemek zorunda değildir. Depozito bedelleri ez sahipleri ile kiracılar arasında en sık yaşanan anlaşmazlıklar arasındadır.
Ev sahiplerinin güvence bedeli olarak talep ettikleri depozito, kiracı tarafından verilen kıymetli evrak olarak geçer. Türk Borçlar Kanunu madde 342’ye göre çatılı iş yeri ve konut kiralında depozito kıymetli evrak olarak verilmişse kiracılar bu miktarı kirayı veren kişinin onayı olmadan çekmemek şartıyla vadeli hesaba yatırırlar. Bu miktarı hem ev sahipleri hem de kiracılar kafalarına göre çekememektedir. Bankaya yatırılan bedel iki taratan birinin rızasıyla, mahkeme kararına veya icra takibin sonuçlanmasıyla iki taraftan birine teslim edilir.
Depozitonun vadeli hesaba yatırılması hakkında yapılan düzenlemeden önce insanlar depozito miktarını ev sahibine elden teslim etmekteydi. Ancak 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile Yargıtay uygulamasında kiraya verenin kendisine verilen depozito bedelinin enflasyon karşısında değer kaybetmemesi ve iyi niyet kurallarına göre önlem alınması açısından parayı faiz getiren bir banka hesabına yatırılması gerektiğine karar verildi. Fakat yeni düzenlemeye karşın, uygulamada depozito bedelinin elden verilmesi sonucu hala bazı sorunlarla karşılaşmak mümkündür.
Kira Hukuku
Kira hukuku gereğince yapılan düzenlemelerde depozito iki taraf için de bir güvence kaynağıdır. Eğer kiracılar eve zarar verirse bu durumda masraflar verilen depozitodan karşılanır. Ancak evde bir sorun yoksa depozito kiracılara ev tesliminde geri verilmelidir. Ev sahibinin evde sorun olmamasına rağmen haksız depozito taleplerinin önüne geçebilmek için eve taşınmadan önce evin durumun fotoğraf ya da video ile belgelenmelidir.
Ek güvence talebi evi kiraya veren tarafın başta depozito talep etmemesi ancak sonradan talep etmesiyle ödenebilecek bir bedeldir. Bu miktar da üç aylık kira bedelini geçemez. Ancak ev sahibi başta depozito almışsa ek güvence bedeli talep edememektedir.
Yasal sorunlarla karşılaşmamak adın kiracılar depozito bedellerini mutlaka vadeli bir hesaba yatırmalıdır. Bu sayede izinleri olmadan ev sahipleri ya da kiracılar bu parayı çekip kullanamaz. Elden verilen depozitolarda iyi niyetli olmayan ev sahipleri tarafından suistimal edilebilmektedir. Bu nedenle kira ilişkilerinde her şeyin güvence altına alınabilmesi için iki taraf da dikkatli davranmalı ve yasalara uygun şekilde hareket etmelidir.
Ev Sahibi Evi Kendim Oturacağım Diye Kiracıyı Çıkarabilir Mi?