Konut kredisi çıkmazsa kapora geri alınır mı ya da ev alınmaktan vazgeçilirse kaporaya ne olur gibi sorular, ev almak isteyen ancak vazgeçme ihtimali bulunun alıcılar tarafından merak edilmektedir. Ev satış işlemlerinde anlaşma noterde düzenlenmemişse ya da tapuda resmi şekilde gerçekleşmediyse, yani kapora sözleşmesi imzalanmamış veya el ile yazılan bir senetten ibaretse anlaşma geçersiz sayılmaktadır. Bu bağlamda verilen kapora iade edilmektedir. Yargıtay’ın uygulamalarına ister satıcı ister alıcı satıştan vazgeçsin, kapora sebepsiz zenginleşme hükümlerine bakılarak geri talep edilmektedir.
Yukarıdaki hükümlere bakılarak ev kaporası geri alınır mı sorusunun cevabı evettir ancak duruma bağlı olarak değişebilen kararlar da mevcuttur. Kapora sözleşme yapılırken tarafların arasında verilen bir paradır. Türk Borçlar Kanunu’na göre kaporanın iki farklı türü vardır:
- Cayma Parası: Türk Borçlar Kanunu madde 178’de düzenlenene göre taraflar kaporanın cayma parası olduğunu açık bir şekilde belirtmişlerde her iki taraf da sözleşmeden vazgeçebilmektedir. Bu durumda parayı veren taraf vazgeçerse verdiği parayı geri alamaz. Eğer parayı alan kişi vazgeçerse o miktarın iki katını öder.
- Bağlama Parası: Türk Borçlar Kanunu madde 177’ye göre sözleşme yapılırken ödenen para kural olarak cayma değil, sözleşmenin yapıldığını gösteren para olarak geçer. Sözleşmede madde yer almıyorsa bağlanma parası satış bedelinden düşürülmekte ve geri alınabilmektedir.
Kanun bağlanma parasını esas alır ve kaporanın cayma parası olduğunu söyleyen taraf bunu kanıtlamalıdır. Sözleşmede yer alan “kapora” sözcüğünün varlığı, tek başına cayma parasını işaret etmemektedir.
Konut Kredisi Çıkmazsa Ne Olur
Konut kredisi çıkmazsa ne olur sorusu, hayalindeki evi bulan ancak konut kredisinde sorun yaşayan kişilerin en çok araştırdığı konulardan biridir. Bankalar genelde tek bir ifadeyle krediyi reddetse de müşteri temsilcisi aracılığıyla kredinin neden ret aldığını öğrenmek gerekir. Sorunun sizin mali durumunuzla mı yoksa almak istediğiniz evin eksiklikleriyle mi alakalı olduğunu öğrenmek gerekir.
Konut kredisi reddedilirse kredi notunu kontrol etmek ve gelir gider durumunu da gözden geçirmek çok önemlidir. Ayrıca ekspertiz raporları sayesinde evin iskan izninin olup olmadığı, hisseli tapu durumu ve kat irtifakı gibi durumlar da incelenmelidir. Eğer banka krediyi onaylar faka evin değerini düşük bulursa bu durumda istediğiniz tutarı da alamamış olabilirsiniz. Böyle bir durumda ekspertiz raporuna itiraz etme hakkı da yer almaktadır.
Kredi onaylanmazsa kapora bazı durumlar bağlı olarak iade edilir. Yani kaporanın iadesi yapılan sözleşmenin türüne göre farklılık göstereceğinden kapora ödenmeden önce sözleşme maddelerine dikkat etmek gerekmektedir.
Kapora İade Şartları
Kapora iade lartları yasalar çerçevesinde belirlenmiş ve uygulamada alınan kararlarla da netleştirilmiştir. Türk Borçlar Kanunu madde 177’ye göre sözleşme yaparken bir tarafın verdiği bu para, cayma parası değil de sözleşmenin kanıtı niteliğinde bağlanma parasıysa iadesi gerçekleştirilir. Ancak cayma parası olarak verilmişse para iadesi gerçekleştirilmemektedir.
Ev alırken kapora iadesi şartlarına dikkat etmek çok önemlidir. Kaporalar iki temel başlık altında ele alınmaktadır.
Bağlanma parası olan kaporaların iade durumu şu şartlara bağlıdır:
- Alıcı evi almaktan vazgeçmişse bile kanuna göre bağlanma parası yanmaz ve asıl alacaktan düşülür ya da iade edilir.
- Satıcı, uğradığı somut bir zararı kanıtlarsa bu zararı kaporadan mahsup edebilmektedir.
- Satıcı sözleşmeden vazgeçerse uya da anlaşma yapılmazsa alınan kapora iade edilmek zorundadır.
Cayma parası olan kaporaların iade durumu ise şunlardır:
- Satıcı evi satmaktan vazgeçerse aldığı kaporanın iki katını ödemek zorunda kalır.
- Alıcı nedensiz yere vazgeçerse verdiği cayma parası yanar ve geri alamaz.
- Cayma parasının ispat edilmesi satıcının yükümlülüğündedir.
Miras Kalan Ev Nasıl Satılır, Tüm Mirasçıların Onayı Gerekir mi?