Ev kiralama durumunda bazı belirsiz konular yer almaktadır. Bunlardan biri de ev sahibi hangi masrafları öder konusudur. Kiralanan evdeki masrafların hangi tarafa ait olduğu, hem kiracının hem de ev sahibinin hakları konusunda bilgi eksikliği mevcuttur.
Kira masrafları ev sahibi tarafından karşılanmasa da mülk içindeki bazı masraflar ev sahibine ait zorunlu masraflardır. Kira sözleşmesine ilişkin yasalar Türk Borçlar Kanunu’nda belirtilmiştir. Ancak bu maddeler biraz karmaşık şekilde işlendiğinden, anlatılmak istenen net aktarılamamaktadır. Yan gider olarak da adlandırılan masraflar, kira bedeli dışında kalan masrafları tanımlamak için kullanılmaktadır.
Ev kiralama ya da kiraya verme durumunda kira dışında bazı masraf türleri ortaya çıkar. Bunlar:
- Lüks Masraf: Lüks masraflar tamamen kullanıma göre şekillenen masraf türüdür. Örnek vermek gerekirse duvarın rengini değiştirmek, dış ya da ev içindeki kapıların daha lüks olanlarla değiştirilmesi, seramiklerin pahalı seramiklerle yenilenmesi gibi durumlar lüks masraf olarak geçer.
- Faydalı Masraf: Mülk işinde gerçekleştirilen masraflara faydalı masraf denir. Kullanım açısından elzem olmayan masraflardır ve hayat kalitesine etki eden, zorunluluk olmayan masraf türüdür.
- Zorunlu Masraf: Faydalı masrafların aksine mülkiyetteki yaşamın devam edebilmesi için kesinlikle yapılması gereken masraf türüdür. Örneğin mülk içindeki tesisatın onarılması, arızalanan bir şeyin tamir edilmesi bu masraf türüne dahildir.
Ev Sahibinin Sorumlu Olduğu Masraflar
Ev sahibinin sorumlu olduğu masraflar konusunda genellikle herkesin aklına gelebilecek bazı sınıflandırmalar mevcuttur. Her mülk kullanımında mutlaka mülkün kullanılmasıyla ilgili masraflar ve mülkün var olmasıyla ortaya çıkan ödemeler mevcuttur. Ev sahibi giderleri kiracının kullandığı mülkün genel durumunu karşılamakla ortaya çıkar. Arızalanan tesisat ve ev kiralanırken içinde olan diğer eşyaların bakımından ev sahibi sorumludur. Demirbaş masrafları ev sahibi tarafından karşılanır. Fakat kira sözleşmesindeki maddeler de masraf karşılama konusunda önem arz eder.
Mülkün bulunduğu sitenin masrafları ya da apartmanın masrafları, vergiler ve aidatların giderleri tartışma konusudur. Bu masraflar mülkün orada var olmasından kaynaklandığı için ev sahipleri bu masrafları karşılamakla yükümlüdürler. Kullanıma bağlı olarak meydana gelen masraflar da söz konusudur. Mesela evde su kullanılmazsa suyla ilgili masraf da ortaya çıkmaz. Fakat söz konusu mülkte su kullanıldığından bu doğrultuda da bazı masraflar ortaya çıkabilir.
Kanunda yer alan yasal düzenlemelere bakıldığında masraf konusunda temel farklılıklar vardır. Ayrıca kiralanan yerin hasarlı bir konuma düşmesi durumunda ortaya çıkan masraflar da farklılıklara sahiptir.
Ev Sahibi Giderleri Nelerdir?
Ev sahibi giderleri yan masraflar olarak da adlandırılan masraf türüne girer. Kiralanan mal varlığının zorunlu deprem sigortası ve emlak vergisi gibi kamusal sınıfa ait giderleri vardır. Bu giderler kiraya veren kişi tarafından karşılanmaktadır. Ancak taraflar kira sözleşmesiyle birlikte bu masrafların kim tarafından ödeneceğini değiştirebilirler.
TBK’da yer aşan madde 303’e göre mülkü kiraya veren kişi, kiracının kullanımıyla alakalı olacak şekilde kendisi ya da üçüncü kişi tarafından gerçekleştirilen yan giderleri karşılamakla yükümlüdür. Bu yan gelirler dış sıva onarımı, çatı onarımı, park yeri düzenlemesi ve bahçe düzenlemesi gibi giderleri kapsamaktadır.
Kiracılar, TBK’da yer alan madde 314’e göre kira bedelini ve gerekliyse yan giderleri ayın sonunda ve kira süresinin bitimi esnasında ödemekle yükümlü kılınır. Bu sayede iki taraf yan giderleri kapsan bir kira sözleşmesi yapabilmektedir. Ev sahibi bakım onarım gibi masrafları karşılıklı sözleşme yoluyla kiracıya aktarabilmektedir.
TBK’da yer alan madde 317’ye göreyse kiracı kiraladığı evin kullanımı için gerekli bakım ve temizlik giderlerini ödemelidir. Bunlar temizlik bedeli, elektrik, doğalgaz ve su gibi giderlerdir. Eğer sözleşmeyle belirtilmediyse kiralanan yer sonradan hasarlı hale gelirse ve başka giderler ortaya çıkarsa (çatının akması ya da musluğun bozulması gibi) bu durumda kiracı bunların karşılanmasını isteyebilir. Bu bedel kiradan düşürülebilir ya da doğrudan ev sahibi tarafından karşılanabilir.
Kiracı Hangi Masraflardan Sorumludur?