Gayrimenkul kiralama ya da satın alımlarında en çok karşılaşılan sorulardan biri emlakçı komisyonunu kim öder sorusudur. Normal vatandaşlar kendi haklarını bildiklerinde daha kolay ve bilinçli hareket ederler. Özellikle emlak ve hukuk alanında işler yapacak olan insanlar bilgi toplamaya ve ona göre hareket etmeye çalışır.
Emlakçılar ilk olarak gayrimenkulün kiraya mı verileceği yoksa satışa mı verileceğini belirten müşteriyle anlaşır. Malikler emlak karşılığı komisyon bedelini üstlenmektedirler. Emlakçı komisyonu kiracı mı öder sorusunun cevabı evettir. Emlakçı gayrimenkulün kiralık olunduğunu ilan etmekle sorumluyken kiracı ise emlak komisyonunu ödemeyi üstlenir.
Emlakçılar gayrimenkullerin satılık veya kiralık olduğunu ilan etmekte ve malikler komisyon bedelini ödemektedirler. Ancak maliki komisyon ödememesine de karar verilebilir. Yani emlakçı malikten bir bedel almadan evin kiralık ya da satılık olduğunu duyurur. Bu durumda emlak komisyonunu kiracının ya da evi alacak olan kişinin ödemesi gerekir. Böyle bir şey durumda sözleşme yapılmamışsa bazı sıkıntılar yaşanabilir. Kiracı ve emlakçı arasında yazılı bir sözleşme yer almaz ve emlakçının kiralama işlemi gerçekleştirdiğinde kiracı ile bir sözleşme yer almadığı için ondan emlak komisyonu talep edemez.
Emlakçı komisyonu ev sahibi ödememişse ve alıcı ödeyecekse emlakçı ve ev sahibi arasında komisyonla ilgili yazılı bir anlaşma bulunmalıdır. Emlakçının alıcıdan emlak komisyonunu alabilmesi için bazı hukuki yöntemler vardır.
Kiralık Ev Emlak Komisyonu
Emlakçılardan kiralanan evlerde kiralık ev evrak komisyonu sorunu sıklıkla gündeme gelmektedir. Kira sözleşmelerinde ya da satım sözleşmelerinde emlak komisyon bedeninin kiracı ya da evi alacak kişi tarafından ödeneceği beyan edilir. Gayrimenkul satış sözleşmelerinde genellikle bu madde yer almaz.
Kira sözleşmelerinde ise kiracının emlak komisyonunu ödemekle yükümlü olduğu belirtilmektedir. Ancak yine de emlakçı bu komisyonu kiracıdan talep edemez. Çünkü kiracı ile emlakçı arasında bir sözleşme yoktur. Bu komisyonu ev sahibi kiracıdan talep edebilir.
Emlakçı komisyon sözleşmesi kiralama ve satış işlemlerinde emlakçı ile müşteri arasında gerçekleştirilen yazılı anlaşmalardan biridir. Bu sözleşme ile herkesin hakları garanti altına alınmaktadır. Kiralama sürecinde emlakçının sunduğu hizmetin karşılığı olarak emlak komisyonu ödenmektedir. Taraflar arasında yapılan anlaşmaya göre komisyon ödeyecek taraf da değişebilmektedir.
Emlak Komisyonu Yasal Düzenleme
Emlak komisyonu yasal düzenleme çerçevesinde sınırlandırılmış ücretlerden oluşur. Emlak komisyon bedelleri taşınmazın satışlarında gerçek satış bedelinin yüzde dördünden oluşurken kiralama durumunda kiralanan mülkün bir aylık kira bedelinden fazla olamamaktadır. Bu yüküm Taşınmaz Yetkilendirme Yönetmeliği gereğince düzenlenmiştir. Yönetmelik ile sınırlama getirildiği için bazen bu sınırlamanın geçersiz olduğuna ilişkin görüşler ortaya atılmaktadır.
Emlak komisyon sözleşmesinde tüm komisyon bedelinin alıcı tarafından ödeneceği kararına varılmışsa sınırlamanın yüzde iki mi yoksa dört mü olacağı üzerine bazı sorular mevcuttur. Fakat sınırlama yine yüzde dörttür. Ayrıca kiralanan mülk için emlak komisyonları da bir aylık kira ücretini geçmemektedir.
Emlakçı ücret paylaşımı için gereken emlak komisyonu, emlakçıların aracı olduğu alım satım ya da kiralama işlemlerinde önem taşımaktadır. Kiracıların alacakları komisyonlar da bazı sınırlamalarla net kale getirilmiştir. Gayrimenkullerin satışında %4 + KDV ücreti alınmaktadır. Her iki taraftan da alınacaksa bu durumda iki taraftan da %2 + KDV şeklinde alınabilir. Aynı şekilde kiralama işlemlerinde de emlakçı komisyonu taraflar arasında bölüştürülebilir.
Emlakçılarla yapılan satış ya da kira sözleşmelerinde mutlaka emlakçı komisyon sözleşmesi imzalanması önerilir. Bu sözleşmede yer alan taraf hakları, sözleşme detayları, iptal koşulları ve süre gibi unsurlar önem taşımaktadır.
Kiracı Evi Erken Boşaltırsa Ne Olur?