Kiracı evde tadilat yapabilir mi ya da masraflar kime ait gibi sorular, ev sahipleri ile kiracılar arasında tartışma yaratan sorulardan biridir. Kiracılar kendi ihtiyaçları doğrultusunda kirada oturdukları evde tadilat yapmak isteyebilirler. Bu durum gereklilik olabileceği gibi keyfi olarak da ortaya çıkabilmektedir.
Kiracı tadilat yapma hakkı kira sözleşmesinde belirtilmişse mümkün hale gelmektedir. Fakat büyük çaplı tadilat ve değişiklikler için ev sahibinin onayı gerekmektedir. Kiracını tadilat yapma hakkı için şu şartlar olmalıdır:
- Kiracının tadilat yapma hakkı kira sözleşmesinde açıkça belirtilmiş olmalıdır. Sözleşmede tadilatın gerçekleşebileceği alanlar, koşullar ve tadilatın kapsamına yer verilmelidir. Bunlar detaylı olmalıdır. Her iki tarafında hakkının korunması için bu konuda kira sözleşmesinde detaylar yer almalıdır.
- Kiracılar ev sahiplerinin iznine ihtiyaç duymadan küçük çaplı tadilatlar yapabilirler. Bu tadilatlar genellikle evin yapısal bütünlüğüne zarar vermeyen ya da etkilemeyen şeylerdir. İşlevsel ve dekoratif anlamda değişiklikler yapılabilir. Örnek vermek gerekirse mobilya düzenlemesi ya da duvara resim asmak bunlar arasındadır.
- Büyük çaplı tadilatlar için ev sahibinin yazılı olarak izninin alınması gerekir. Büyük çaplı tadilatlar evin yapısal bütünlüğünü etkileyeceği için ev sahibinin onayı alınmalıdır.
- Kiracı tadilat nedeniyle oluşabilecek zararlardan sorumludur. Evde oluşabilecek yapısal hasar ve komşulara verilecek rahatsızlık ya da zarar da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu durumda hem ev sahibi hem de komşularla açık iletişim kurulması önemlidir.
Ev Sahibinden İzinsiz Tadilat
Ev sahibinden izinsiz tadilat yapılması, yapılan tadilatın boyutuna göre yasal sorun teşkil edebilir. Kiracılar küçük ve günlük hayatta işlevsel olan tadilatları izin almadna yapabilir. Ancak duvar yıkmak, yeni yapı eklemek gibi değişikliklerde ev sahibinin onayı alınmalıdır.
İzinsiz tadilat, kiracının evi, ev sahibinin izni olmadan taşınmazda değişiklik yapmasıdır. Duvar yıkma, duvarı boyama, tesisat değiştirme gibi durumlar buna örnektir. İzinsiz yapılan tadilatlar genellikle teknik kullanım kolaylığı amacıyla yapılsa da asıl ev sahibine ait olan taşınmazda değişiklikler meydana getirir. Eğer kiracılar ev sahiplerinden izinsiz tadilat yapar ve bunu bildirmezlerse, üstelik bu maddeye kira sözleşmesinde yer verilmemişse bu izinsiz tadilat olarak geçer.
Kira sözleşmesinde belirtilmemişse kiralık evde değişiklik yapmak yasal sorunlara neden olur. Sözleşmede kiracının taşınmazda ev sahibinin izni olmadan değişiklik yapamayacağına ilişkin madde yer alır. B uev sahibinin haklarını korumak açısından önemlidir. Kiracının izinsiz bir şekilde evde yapısal değişiklikler yağması kira sözleşmesine aykırılık demektir. Sözleşmeye aykırı tadilatlar geçersiz sayılır ve ev sahibi evin eski haline getirilmesini talep edebilir.
Kiracı Tadilat Masrafları
Kira sözleşmelerinde kiracı tadilat masrafları net olarak belirtilmelidir. Kiracının sorumlu olduğu tadilat masrafları ile ev sahibinin ödemekle yükümlü olduğu tadilat masrafları farklıdır. Örneğin evde ampul değiştirme masrafı kiracıya aittir. Ancak evi etkileyen doğalgaz, su ve elektrik tesisatında gerçekleşecek olan tadilat masrafları ev sahibine aittir.
Kiracı tadilat sorumluluğu Türk Borçlar Kanunu’nda açıkça belirtilmektedir. Kiracını yapabileceği tadilatlar küçük onarım ve bakım ile acil durum ve güvenlik tadilatlarıdır. Küçük onarım ve bakım işleri, kiracının kendi yaşadığı alanı koruması içindir. Duvara çivi çakma, sifon değiştirme, ampul değiştirme gibi masraflar kiracının sorumluluğundadır. Kiracılar evin yapısal bütünlüğünü etkilemeyen tadilatları kendileri karşılar. Ancak evin yapısını etkileyecek tadilatlar mutlaka ev sahibine bildirilmelidir.
Acil durum söz konusuysa kiracılar hızlı müdahale hakkına sahiptir. Örneğin su sızıntısı ya da elektrik kaçağı gibi durumlarda tehlikenin bir an önce ortadan kalkması adına onarım yapabilirler. Kiracı bu gibi durumları ev sahibine bildirmelidir. Ancak ev sahibine ulaşılamamışsa ya da onun müdahale etmesini beklemek zararı artıracaksa sonradan ona haber verme kaydıyla bu durumda gerekli tadilatları kiracı yaptırabilir. Çoğu zaman tadilat için ödenen masraflar ev sahibinden talep edilebilir.
Kira Ödenmezse Ev Sahibi Ne Yapabilir?