Ev kiralama durumunda en sık karşılaşılan sorunlardan biri depozitodur. Ev sahibi depozitoyu ne zaman iade etmek zorunda ya da ne kadar depozito yatırılmalı gibi konular devamlı araştırılmaktadır. Depozito ev sahibinin karşılaşacağı zarar durumunda bu zararın karşılanması için bir teminat niteliğindedir. Kiracı evden ayrıldığı zaman bu depozito kiracıya geri iade edilmelidir. Genellikle kiracılar depozitoyu elden verdiği ve bankaya yatırmadığı için iade sürecinde sıkıntılar yaşarlar.
Depozito iade süresi kira sözleşmesi bittikten üç ay sonra kiracıya yatırılmalıdır. TBK madde 342’deki düzenlemeler ve 818 sayılı TBK, depozito iadesinde kiracıların yaşadığı problemler ve haksızlıkların giderilmesi için hazırlanmıştır. Bankaya yatırılan depozito iadeleri TBK madde 342’ye göre gerçekleşir. Buna göre banka öncelikle iki tarafın da rızasını almalıdır. Rıza yoksa kesinleşmiş mahkeme kararı ya da icra takibi yer almalıdır. Bu durumda hesaptaki miktar kiracıya iade edilir.
Bunu haricinde ev sahibi kiracıya karşı kira sözleşmesi nedeniyle bir dava açarsa ya da icra ve iflas yoluyla takibe girerse kira sözleşmesinin sona ermesini takip eden üç ay içinde bankaya yazılı olarak bildirmelidir. Bildirmezse baka kiracının talebi doğrultusunda hesapta tutulan parayı kiracıya iade eder.
Ev Sahibi Depozito İadesi
Ev sahibi depozito iadesi ile yükümlü olduğu durumda, sözleşmenin bitiminde sonraki üç ayda parayı kiracıya geri vermelidir. Kiracıya teslim esilen depozitolar kira sözleşmenin sona erip evin sözleşmeye uygun şekilde ev sahibine teslim edilmesi durumunda ev sahibi tarafından geciktirilmeden depozito iadesi yapılmalıdır.
Kira depozitosu geri alma durumunda kiracının mağduriyet yaşamaması için bu miktar bankaya yatırılmalıdır. Aksi durumlarda kiracı haklıysa ve depozito olduğu gibi iade edilmiyorsa bu durumda dava ve hukuki işlemlerle uğraşmak gerekir. Bu para kiraya mahsup edilemez ve son kira bedeli mutlaka ev sahibine ödenmelidir.
Kira sözleşmesi sona erip evin tahliye edilmesi durumunda vadeli hesaba yatırılmış olan depozito, ev sahibi tarafından sözleşmeyle ilgili nedenlerden yasal yollara girilmediyse, sözleşmenin sona erdiği tarihten üç ay sonra kiracıya iade edilir. Ancak elden verilen depozitolar için yaşanan sorunlarda uzlaşmaya varılabilir ya da taraflardan biri dava açabilir.
Depozito İade Şartları
Depozito iade şartları karşılandığı sürece verilen süre içinde depozito iadesi gerçekleşmektedir. Depozitonun geri alınabilmesi konusunda bazen ev sahipleri çeşitli zorluklar çıkarabilmektedir. Mesela eve verilmeyen bir zararın aslında verilmiş olduğunu iddia edip parayı vermek istemeyebilir. Bunun dışında bir gerekçe göstermeden de iade etmek istemeyebilir. Bu sorunların önüne geçilebilmesi için kira sözleşmesinin iyi incelenmesi ve depozitonun elden ev sahibine verilmesi yerine banka hesabına yatırılması gerekir.
Karşılaşılan bir diğer durum da ev sahibinin evde depozito miktarına eş değer olacak şekilde kira ödemeden konaklama teklif etmesidir. Bu durumda da bazı anlaşmazlıklar yaşanabileceğinden bu yola girilmemelidir. Eğer bir anlaşmazlık yaşanırsa ev sahibi kiranın ödenmediğini gerekçe göstererek haksız yollarla hukuksal süreç başlatabilir.
Depozito ne zaman ödenir sorusunun cevabı sözleşmede gizlidir. Kira sözleşmesi sona erdiğinde kiracının asıl borçlarından biri kiralanan evin kullanım esnasında aldığı durum ya da sözleşmede belirtildiği şekilde teslim edilmesidir. Depozito iadeleri kira sözleşmelerinin sonlanmasından sonra gerçekleşir. Kira sözleşmesinde aksi bir durum yoksa sözleşmenin asıl borçlarından olan kiracının evi boşaltması ve ev sahibinin de depozitoyu iade etmesidir.
Depozitonun geri verilmeyeceği ya da kesintili iade edileceği durumlar şunlardır:
- Aidatın ödenmemesi
- Kiracının evin demirbaşlarına ya da evin kendisine zarar vermiş olmadı
- Ev eşyalı kiralandıysa bu eşyalara zarar verilmesi
- Kiracının kira borcunun olması ve ödemesi gereken giderleri karşılamamış olması