Kiracılar ve ev sahipleri, sıklıkla sözleşme ve yasalara rağmen masraflar konusunda uygulamada sorun yaşamaktadır. Kiracı apartman demirbaş giderlerini ödemek zorunda mı sorusu da uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri olmaya devam etmektedir.
Apartman demirbaş masrafları ve diğer konular hakkında koyulan kurallar belirgin olsa da bazen ev sahipleri bazen de kiracılar tarafından sorun çıkarılabilmektedir. Kiracılar, kiralanan evin kullanımına bağlı olan bakım giderleri ve temizlikten sorumlu olup, ortak giderleri de karşılamakla yükümlü olabilmektedir. Bu durumda evin ana yapısının korunması, değer artıran onarımlar ve yenilemeye bağlı demirbaş harcamaları kural olarak ev sahibine aittir.
Site ya da apartman yönetimi açısından 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu madde 20 ve 22’de, kira ilişkisi açısından ise TBK madde 301 ve 317’de yer alan hükümler birlikte incelenmelidir. Aidatın kiracıya mı ev sahibine mi ait olduğu, asansörün dönemsel bakım masrafları, bahçe bakımı ve kapıcı masrafları gibi konular hala tartışmalara neden olmaktadır.
Kiracı Hangi Giderleri Öder
Kiracı hangi giderleri öder ya da apartmanda nelerden sorumludur gibi konular Türk Borçlar Kanunu madde 317’de incelenmektedir. Kiracının olağan kullanımı adına gerekli olan bakım ve temizlik masraflarının tamamı kiracıya aittir. Kiralık evin doğal bir şekilde kullanımıyla oluşan periyodik bakımlar tüketime ait giderler kiracıya aitken yapıyı yenileme, değer artıran giderler ve demirbaş değişimleri ev sahibine ait olarak geçmektedir.
Kiralanan evin apartman ya da site giderleri genellikle kiracılara aittir. Ancak kiracı aidat sorumluluğu kira sözleşmesinde düzenlenebilmektedir. Bu aidatları ev sahibi sözleşmede verilen maddeler üstlenebilir. Ancak böyle bir madde yoksa kiracılar bu masraflardan sorumlu olur.
Demirbaş giderlerini kim öder sorusu, kira ilişkisinde devamlı gündeme gelir. TBK madde 317’de kiracının olağan kullanımı için gerekli olan bakım ve temizlik giderleri kiracının sorumluluğundandır. Örneğin ampul değiştirme, evin temizlenmesi ve kiracının kullanımına bağlı olan giderler bu alanda değerlendirilmektedir. Fakat tesisatın bozulması, binanın tamamen yenilenmesi ve yapısal arızanın orarımları ev sahiplerini ilgilendiren masraflardır.
Apartman Demirbaş Masrafları
Apartman demirbaş masrafları en çok merak edilen konular arasında yer alır. Demirbaşlar genelde binanın ekonomik değeri üzerinde etki sahibi olan, uzun süre kullanılan ve sadece mevcut kiracının tüketimine açık olan giderleri kapsar. Örneğin asansör motoru değişimi, çatı onarımı, mantolama, merkezi sistem yenilemesi gibi durumlar bu gruba dahildir.
Bu giderler yapının değerine bağlı olduğu için kiracıya yüklenemez. Kira sözleşmesin apartman giderlerinin kiracıya ait olduğu yönündeki genel maddeyle birlikte, konut ve çatılı işyeri kiralarında TBK hükümleri doğrultusunda her masrafın kiracıya yıkılması söz konusu değildir. Apartman giderleri kiracı mı ev sahibi mi ayrımı, yasalar ile ayrılmıştır. Kiracılar kendi harcamalarından, elektrik, doğalgaz gibi ödemelerden, evde bozulan ya da değiştirilmesi gereken ampul gibi masraflardan ve diğer kullanım giderlerinden sorumludur.
Genel bir incelemeyle kiracılara ait olan masraflar şunlardır:
- Kombi, klima gibi eşyaların rutin bakımları
- Varsa asansörün rutin bakımları
- Elektrik, doğalgaz, su ve internet gibi kullanım giderleri
- Ortak alan giderleri, kapıcı maaşı, günlük temizlik, bahçe bakımı ve güvenlik masrafları
- Musluk ve sifon tamiri, ampul değişimi, kapının onarılması
Ev sahiplerine ait olan masraflar:
- Dış cephe mantolama
- Çatı akması
- Binanın ana tesisat hasarları
- Asansör motoru değişimleri
- Emlak vergisi ve Zorunlu Deprem Sigortası
- Kombi anakartı, ankastre fırın motoru değişimi, klimanın ömrünün dolmasıyla ilgili arızalar
- Bina boyama
Tahliye Taahhütnamesi Kira Sözleşmesiyle Aynı Gün İmzalanabilir mi?